الگوی ارتقای رفتار شهروندی سازمانی بر اساس سرمایه اجتماعی و سلامت سازمانی

نوع مقاله: علمی-

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور، گیلان

2 استادیار، دانشگاه گیلان

3 کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران

چکیده

     هدف مقاله حاضر ارائه الگویی جهت ارتقای سطح رفتار شهروندی سازمانی بر اساس سرمایه اجتماعی و سلامت سازمانی است. مفهوم سرمایه اجتماعی به پیوندها و ارتباطات میان اعضای یک شبکه به‌عنوان منبعی با ارزش اشاره دارد و با خلق هنجارها و اعتماد متقابل موجب تحقق اهداف اعضاء می‌شود. سلامت سازمانی مفهومی است که به ما اجازه می‌دهد تصویر بزرگی از سلامت سازمان داشته باشیم. در سازمان‌های سالم، کارمندان متعهد و وظیفه‌شناس و سودمند هستند و از روحیه و عملکرد بالایی برخوردارند. از سوی دیگر امروزه آنچه به‌عنوان عامل مؤثر در ارتقاء بهره‌وری سازمان مورد توجه قرار می‌گیرد، کارکنانی متعهد به سازمان هستند که فراتر از وظایف رسمی خود تلاش می‌کنند. محققان، این‌گونه کارکنان را دارای رفتار شهروندی سازمانی می‌دانند. روش این پژوهش توصیفی- همبستگی و به‌طور مشخص مبتنی بر مدل‌سازی معادلات ساختاری است. جامعۀآماری، اعضای هیئت‌علمی و کارمندان دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی پیام نور استان گیلان هستند. تعداد نمونه با استفاده از فرمول کوکران 125 نفر تعیین گردید. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه بوده که روایی آن با توجه به مبانی نظری و نظرات خبران تأیید شد و همچنین پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت. برای بررسی متغیرها و آزمون فرضیه‌ها از مدل‌سازی مسیری ساختاری مرتبه دوم و نرم‌افزار اسمارت پی آل اس، استفاده‌شده است. نتایج نشان می‌دهد، هر سه فرضیه ارائه‌شده پذیرفته ‌شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Pattern for Promotion of Organizational Citizenship Behavior Based on Social Capital and Organizational Health

نویسندگان [English]

  • Seyyed Hamed Hashemi 1
  • Mostafa Ebrahimpoor Azbari 2
  • Masoud Ghanbari 3
1 MA, Payam-e-Noor University, Gilan
2 Assistance Professor, Gilan University
3 MA, Tehran University
چکیده [English]

The purpose of this paper is presenting a model to promote organizational citizenship behavior based on social capital and health organizations. The concept of social capital refers to connections and relationships among members of a network as a valuable resource and by creating norms and mutual trust, causes employees to achieve their goals. Organizational health concept permits us to have a great imagination of organization health. In healthy organizations the employees are committed, conscientious and useful and employees have got better moral and efficiency. Beside nowadays effective factor on improving organization productivity, are Committed employees to the organization who effort beyond their formal functions. Researchers realize these employees having organizational citizenship behavior. The research method is descriptive -correctional and is typically based on structural equation modeling. Statistical population is Members of faculty and employees of Payam Noor universities of Guilan. The number of sample according to Cochran formula was determined 125 people.The data collection tool was a questionnaire which its validity was confirmed by theoretical principles and experts opinions and also the reliability of it confirmed by cronbach's alpha. The smart PLS software and second order Structural path modeling have been used to survey the variables and hypothesis test. The results show that all three offered hypothesis are accepted.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Organization Citizenship Behavior
  • Social Capital
  • organization health
 

1. آذر، عادل، غلام‌زاده، رسول و قنواتی، مهدی (1391). مدل‌سازی مسیری-ساختاری، انتشارات نگاه دانش.

2. پولانی، مایکل، (1391). اقداماتی در جهت سلامت سازمانی، ترجمه محمدرضا علی پور، موسسه پژوهش و آموزش همکاران سیستم.

3. جهانگیری، علی، قویرانلو، مهرنوش و حاج زاده، مصطفی (1391). بررسی رابطۀ سرمایه اجتماعی و رفتار شهروندی سازمانی، فصلنامه جامعه‌شناسی مطالعات جوانان، سال سوم، شماره 8.

4. حیدری تفرشی، غلامحسین و دریابگیان، آرزو (1390). بررسی رابطۀ میان رضایت شغلی، تعهد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی، فصلنامۀ تحقیقات مدیریت آموزشی، ص 32.

5. رامین مهر، حمید، هادی زاده، اکرم و احمدی، ایمان (1388). بررسی رابطۀ میان ادراک از عدالت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی، پژوهش‌نامه مدیریت تحول، سال اول، شماره 2.

6. رندال ای، شوماخر و ریچارد جی، لومکس (1388). مقدمه‌ای بر مدل‌سازی معادله ساختاری. ترجمه وحید قاسمی، تهران چاپ اول، نشر جامعه شناسان.

7. رحمان سرشت، حسین و صنوبر، ناصر (1380). نظام اداری و نقش آن در بهره‌وری ملی، انتشارات مرکز آموزش مدیریت دولتی،، چاپ اول.

8. سبحانی نژاد، مهدی، یوز باشی، علیرضا و شاطری، کریم (1389). رفتار شهروندی سازمانی، تهران، انتشارات یسطرون.

9. سعادت، مهدی (1390). بررسی رابطه بین سلامت سازمانی و اثربخشی در اداره کل ورزش و جوانان استان گیلان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه گیلان.

10. سلیمانی، نادر (1387). تحقیقی با عنوان بررسی میزان سلامت اداری مدارس شهرستان‌های استان تهران بر اساس الگوی هوی و فیلدمن، فصلنامه علمی- پژوهشی رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت، سال اول. شماره 4.

11. فتاحی، مهدی (1386). بررسی اثرات معنویت محیط کاری بر رفتار شهروندی سازمانی و ارتباط آن با وفاداری مشتری و کیفیت خدمات در سازمان تأمین اجتماعی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد.

12. قاسمی، وحید (1389). مدل‌سازی معادله ساختاری در پژوهش‌های اجتماعی، تهران، نشر جامعه شناسان.

13. هوی ومیسکل (1382). تئوری و تحقیق و عمل در مدیریت آموزشی، ترجمه میر محمد عباس زاده، حسن انزلی، حسین تابان، انتشارات دانشگاه ارومیه.

14. Ahmadi, fereydon & habibitabar, zainab )2011). survey relationship between organizational justice and the organizational health in public organizations in iran interdiscriplinary journal of contemporary research in business, institute of interdisciplinary business research,. 484, 3(2).

15. Appelbaum, S. et al., (2004). Organizational Citizenship Behavior: a case study of culture, leadership and trust, Management decision, 42(1), 13-40.

16. Bolino mark and turnley William, (2010). going the extra mile: cultivating and managing employee citizenship behavior, academy of management executive, 17(3), 60-71.

17. Borman & penner & allen and motwidlo, (2001). personality predictors of citizenship performance, international journal of selection and assessment, 9, (1/2), 52-63.

18. Burt R.S. (2011). Structural holes: The social structure of competition; Cambridge, MA: Harvard University press.

19. Castro, A., & Ruiz. (2004). The Influence of employee organizational citizenship behavior customer loyalty, International Journal of Service Industry Management,. 15(1), 27-53.

20. Hitt, M. A., Lee, H., & Yucel, E., (2012).The importance of social capital to the management of multinational enterprises: Relational networks among Asian and Western firms, Asia Pacific Journal of Management, 19, 353 - 372.

21. Hulland, j. (1999). use of partial least squares (PLS) in strategic management research: a review of four recent studies. Strategic management journal, 20(2), 195-204.

22. Fornell, C., and Larcker, D. F., (1981). Structural equation models with unobservable variables and measurement error, Algebra and statistics. Journal of Marketing Research, 18(3), 328-388.

23. Hoy, W.K. Miskle, C.G. (2000). Educational Administration. New York, Graw Hill Companies, Seventh Edition.

24. Hoy, W.K. & miskel, C,G, (2005). educational administration, theory, research and practice, 23, 42.

25. Kernodle, T. A. (2007). Antecedents and consequences of organizational citizenship behavior: A hierarchical linear modeling study, PhD Dissertation Touro University.

26. Lagomarsino raul& cardona Pablo, (2010). Relationship among leadership, organizational commitment and OCB in Uruguayan health institutions, http:// www.iese.edu/research.

27. Leana, C. R., & Van Buren, H. J., (2009). Organizational social capital and employment practices, Academy of Management Review, 24, 538–555.

28. Levey, J&Levey, M. (2000). Corporate culture and Organizational health. The Institute for Health and productivity Management.

29. Nahapiet J., Ghoshal S. (1998). Social capital, intellectual capital and the organizational advantage: Academy of Management review, 23(2).

30. Organ, D. W., (1988). Organizational citizenship behavior: The good soldier syndrome. Lexington, MA: LexingtonBooks.

31. Podskoff, P. M., Mackenzie, S., Moorman, R. & fetter, R., (2010).Transformational leader behaviors and their effects on organizational behaviors, The leadership quarterly, 1, 107-142.

32. Podsokoff. P. M. Mac Kenzi. S. B Paine. J. B. and Bachrach. D. G. (2000). Organizational citizenship behaviors: A critical review of the theorical and empirical literature and suggestions for future research. Journal of management. 26(3). 513 – 563.

33. Robbins, Stephen P.Putnam, R. D., (2012). Bowling Alone: America's Declining Social Capital, Journal of Democracy, 6(1), 65-78.

34. Thompson, D. (2009). What does social capital mean? Australian journal of social issues, 44(2), 145-161.

35. Wahyu Ariani, Dorothea, (2012). The Relationship between Social Capital, Organizational Citizenship Behaviors, and Individual Performance: An Empirical Study from Banking Industry in Indonesia, Journal of Management Research, 4(2), 226-241.

36. Wayne.K, And John A, Feldman (2011). Organizational Health: The Concept and Its Measure. Journal of Research and Development in Education, 4, 30.