بازنمایی تعالی سازمانی براساس اخلاق کسب‌و‌کار

نوع مقاله: علمی-

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه پیام نور مرکز اراک.

2 استادیار و عضو هیأت علمی موسسه مطالعات بین المللی انرژی وابسته به وزارت نفت.

3 دانشیار، دانشگاه علم و صنعت.

4 استادیار، دانشگاه پیام نور مرکز مشهد.

5 دانشجوی دکترای مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور

چکیده

پژوهش حاضر نتیجة تحقیق کیفی از نوع مطالعه‌­ای موردی­‌ است که در راستای شناسایی معضلات و ایرادات ساختاری موجود در شرکت نفت صورت پذیرفته است. بر این اساس نتایج استخراج­‌شده در مرحلة کیفی، حاکی از ضعف در نظام ارزیابی عملکرد سازمان، ضعف در عدالت توزیعی، عدالت رویه­ای، تمرکز نامتناسب سازمان در شهر تهران، ساختار وظیفه‌­مدار (در مقابل فرآیندمدار)، ساختار منابع محور (در مقابل دانش­‌بنیان)، ساختار ناپویا، نرخ اعتماد پایین ذی­نفعان به سازمان و نهایتاً لزوم حرکت به سمت الگوهای تعالی سازمانی با رویکردی اخلاق­‌مدار بوده است. نتایج حاصل از مرحلة کیفی، با رویکردی کمّی و از طریق 156 نفر از مدیران مجموعه و براساس روش‌­های آمار توصیفی مورد اعتبارسنجی قرار گرفته است. توجه به مؤلّفه‌های استخراج­‌شده از نتایج تحلیل کمّی، کیفی و شباهت شناسایی شدة آن با چارچوب مدل تعالی سازمانی، محققین را بر آن داشته تا به ارائة چارچوبی نوین در حوزة ارزیابی عملکرد، در تناسب با ساختار سخت و نرم وزارت نفت پرداخته، و بر این اساس مدل تعالی اخلاق­‌مدار، به‌­عنوان مدل پیشنهادی در ارزیابی عملکرد وزارت نفت و شرکت­‌های تابعه، معرفی شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Restructuring the Organizational Excellence based on Business Ethics

نویسندگان [English]

  • Mojtaba Rafiee 1
  • Masoume Habibi 2
  • Alireza Aliahmadi 3
  • Mohammad Mosavi 4
  • Mohammad Kermani 5
1 Assistant Professor, University pnu – Tehran.
2 Assistant Professor and Faculty member of the Institute for International Energy Studies affiliated to the Ministry of Petroleum.
3 Associate Professor, University Eelm o Sanaet.
4 Assistant Professor, University pnu – mashhad.
5 PhD student at the Graduate Center of pnu- Tehran
چکیده [English]

The current research is a qualitative evaluation of a case study has been conducted in Iranian oil company to recognize problems and structural defect, and the corresponding results of the first phase implies the weakness of performance evaluation of the organization, lack of distributive and procedural justice, inappropriate concentration of civil foundation in capital, Tehran, task-oriented (against process-oriented),source-axis (against knowledge-founded) and being undeveloped  low trust in beneficiaries in organization , and ultimately necessary to promote for EFQM models with ethics-oriented approaches. The results were evaluated on credit based on descriptive statistical methods and on a quantitatively approach through 156 persons of the management of the organization. The similarity of deducted data on quantitative and quality reasoning and recognized reconciliations with Total Quality Management model structure leads the researchers to introduce new basis in the performance evaluation area according to software and hardware of the Oil Ministry, and the ethics oriented EFQM model has been introduced as the suggested one to evaluate performances in Oil Ministry and subordinate companies.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Total Quality Management
  • Performances Evaluation
  • EFQM
  • Business Ethics
 

1. اسفندیاری­مقدم، علی­رضا، زارعی، عیسی، فامیل روحانی، سید علی اکبر(1390) ،«ارزیابی عملکرد اداره کل آرشیوها و کتابخانه­‌های صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران براساس الگوی تعالی سازمانی ای.اف.کیو.ام»، فصلنامة گنجینه اسناد، سال بیست و یکم، دفتر اول، بهار

2. الوانی، سید مهدی ، رحمتی، محمد حسین (1385) ، «فرآیند تدوین منشور اخلاقی برای سازمان» ،  نشریه فرهنگ مدیریت ، شماره 15 ، صفحه 43:70

3. تقی­زاده هرات، علی، نورالنسا، رسول (1390)، «ضرورت بازآفرینی الگوی تعالی سازمانی بنیاد مدیریت کیفیت اروپا متناسب با بخش بهداشت و درمان جهت استفاده در جایزه ملی بهره­وری و تعالی سازمانی»، فصلنامه بیمارستان، سال دهم، شماره 2ف تابستان، شماره مسلسل 37

4. جوادی­آملی، عبدالله (1385)، «حکمت تکالیف و حقوق در تعالیم اسلامى‏»، نشریه پاسدار اسلام، شماره 291-292

5. جوادی­آملی، عبدالله (1389)، «حق و تکلیف از منظر نهج البلاغه» ، نشریه افق حوزه- شماره 264 ، فروردین ماه

6. حسن­زاده ثمرین، تورج، مقیمی، سید محمد(1389)،«اثر سرمایه اجتماعی بر تعالی سازمانی»، مجله مطالعات مدیریت راهبردی، شماره 3، پاییز، صفحات 123 تا 143

7. خالقی، امیر حسین، حاج­کریمی، عباسعلی(1390)، «بومی­‌سازی نظام وزن­دهی مدل تعالی سازمانی بنیاد کیفیت اروپا در شرکت‌­های تحت پوشش سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران»، پژوهش­نامه مدیریت تحول، سال سوم، شماره 5، بهار و تابستان

8. رازینی، روح الله(1389)، «طراحی و تبیین مدل جامع تعالی سازمانی براساس رویکرد اسلامی»، رساله دکترای، رشته مدیریت صنعتی گرایش تولید و عملیات، دانشگاه تربیت مدرس

9. شاهرودی، کامبیز، امیرتیموری، علیرضا، رکن شریفی، امیر(1390)، «پیش­بینی عملکرد شرکت­ها با استفاده از معیارهای مدل تعالی سازمانی EFQM (مورد مطالعه: گروه خودروسازی)»،فصلنامه مدیریت، سال هشتم، شماره 23، پاییز

10. شمس، غلامرضا، بولوسار، غلامرضا(1389)، «ارزیابی میدانی مدل تعالی سازمانی EFQM به عنوان یک چارچوب مدیریت کیفیت فراگیر»، مجله چشم­انداز مدیریت دولتی، شماره 2، تابستان

11. صفری، سعید(1382)، «طراحی مدل ریاضی ارزیابی عملکرد با تاکید بر شاخص­‌های مدیریت کیفیت در سازمان­‌های تولیدی-رویکرد تحلیل پوششی داده‌­ها»، رساله دکترای رشته مدیریت صنعتی گرایش تحقیق در عملیات، دانشگاه تربیت مدرس

12. عبدالواحدابن محمد، تمیمی آمدی ، «غررالحکم و دررالکلم» ، تصحیح سید مهدی رجایی ،  نشر دارالکتب­الاسلامیه 

13. قراملکی، احد (1385)، « پیش بینی پذیری اخلاقی سازمان و توسعه منابع انسانی»، سومین کنفرانس توسعه منابع انسانی

14. قراملکی، احد (1388)، «درآمدی بر اخلاق حرفه ای»، انتشارات سر آمد، چاپ دوم

15. قراملکی، احد (1389)، «اخلاق کاربردی در ایران و اسلام»، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، چاپ اول

16. قراملکی، احد(1388)، «اخلاق سازمانی»، انتشارات سرآمد، چاپ اول

17. ملکی، محمدرضا، پورشیرانی، سید داوود، اسماعیل مطلق، محمد، توفیقی، شهرام، کبیر، محمد جواد، جعفری، ناهید(1390)، «ضرورت بازنگری شیوه­های راییج ارزیابی عملکرد حوزه ستادی معاونت بهداشتی دانشگاه‌­های علوم پزشکی کشور با مدل تعالی سازمانی»، مجله پژوهشی حکیم، بهار، دوره چهاردهم، شماره اول

18. میرباقری، سید محمد(1381)، «تعالی سازمانی»، مجله تدبیر، شماره 125، شهریور

19. واعظی، رضا، وثوقی، فاطمه (1389)، «اجرای مدل تعالی سازمانی و ارتقای بهره‌­وری نیروی انسانی، پژوهشی در شرکت پالایش نفت تهران»، فصلنامه مطالعات مدیریت صنعتی، شماره 19، زمستان، صفحات 73 تا 89

20. Almond, B. (ed), (1995). Introducing Applied Ethics, Blackwell Publishers Ltd, Oxford, UK.

21. Carroll, A. B. & Shabana, K. M. (2010). The BusinessCase for Corporate Social Responsibility: A Review of Concepts, Research and Practice, International Journal of Management Reviews 12, 85–105

22. Cole, T.R.H. 2006. Report of the Inquiry into certain Australian companies in relation to the UN Oil-for-food Programme: Volume. 1, Commonwealth of Australia. Commonwealth Copyright Administration, 1-346.

23. Castka P, A. & Balzarova. M (2008). ISO 26000 and supply chains—On the diffusion of the social responsibility standard, Production Economics 111 274 – 286.

24. castka.P, Bamber.C, Bamber.D, Sharp .J (2004), Integrating corporate social responsibility (CSR) into ISO management systems – in search of a feasible CSR management system framework. The TQM Magazine, 16 (3) 216-224(

25. Marques, .A.I,&  Maria, J&  Pedro Soares&  Rute Santos&  Jorge Mota&  Joana Carvalho(2011). Evaluation of physical activity programmes for elderly people - a descriptive study using the EFQM ’ criteria, BMC Public Health, pp 11:123

26. De Hoogh, A.H.B , & Den Hartog.D.N. (2008). Ethical and despotic leadership relationships with leader's social responsibility, top management team effectiveness and subordinates' optimism: A multi-method study, The Leadership Quarterly 19 , pages 297:311

27. Dallas, L.L. (2002). A Preliminary Inquiry into the Responsibility of Corporations and Their Directors and Officers for Corporate Climate: The Psychology of Enron’s Demise’, Public Law and Legal Theory Research Paper 44, Winter, St Johns University Law Review Symposium

28. Fisscher,Olaf, & Nijhof, A (2005). RESEARCH AND CONCEPTS Implications of business ethics for quality management. The TQM Magazine, 17 (2), 2005

29. Hermel, p., & Ramis-Pujol, J. An evolution of excellence: some main trends. The TQM Magazine, 15(4), 230-243

30. Heineman, B.W. )2007.( Avoiding Integrity Landmines. Harvard Business Review, April, Harvard Business School Publishing, load date 17 May 2007, feature number BR0704, pp. 1-8.

31. Kok, P., van der Wiele, T., McKenna .R, & Brown .A (2001). A Corporate Social Responsibility  Audit within a Quality Management Framework, Journal of Business Ethics 31: 285–297.

32. Lipton. P. (2003) .The demise of HIH: Corporate governance lessons’, Keeping Good Companies, June, Chartered Secretaries of Australia & Ernst & Young, pp 273-277, viewed 25 August 2006,  http://www.australiancorporate-

33. Ignacio, J., & Castilla, M. (2002). Possible Ethical Implications in the Deployment of the EFQM Excellence Model, Journal of Business Ethics, 39: 125–134

34. McCarthy, G & Greatbanks, R. (2006). Impact of EFQM ExcellenceModel on leadership in German and UK organisations. International Journal of Quality &Reliability Management, 23 (9).

35. Painter-Morland, M. (2008). Systemic Leadership and the Emergence of Ethical Responsiveness. Journal of Business Ethics 82, 509:524.

36. Shaw, W.H. )2010(. Ethics at Work: Basic Readings in Business Ethics. Oxford University Press, New York.

37. Tari, J.J. (2011). Research into Quality Management and Social Responsibility. Journal of Business Ethics, 102, 623–638.

38. Talwar, B. (2009). Comparative Study of Core Values of Excellence Models vis-a`-vis Human Values. Measuring Business Excellence, 13, 34–46.