سبک‌های رهبری و تفکر استراتژیک در سطح سازمانی

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سنندج

2 استادیار، دانشگاه کردستان

3 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سنندج

چکیده

     امروزه سازمان‌ها به‌­دلیل تغییرات شدید محیط پیرامون و تکنولوژی با مشکلاتی مواجه هستند که هر روز پیچیده‌تر می‌شوند. حل آن نیازمند سبک رهبری مناسب و توانایی تفسیر رخدادها و وقایع غیر مرتبط و برنامه‌ریزی نشده است. که این توانایی درواقع همان تفکر استراتژیک در یک سازمان می‌باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطة بین سبک‌های رهبری و تفکر استراتژیک در سطح سازمانی در شرکت‌های صنعتی فعال در بخش غذایی و دارویی استان ایلام است. این پژوهش با رویکرد توصیفیـ همبستگی از طریق توزیع 219 پرسشنامه بین مدیران و کارکنان شرکت‌های صنعتی مذکور صورت گرفته است. برای گردآوری داده‌های پژوهش از پرسشنامه‌های استاندارد چندعاملی رهبری (MLQ)، رهبری مبادله رهبرـ پیرو لیدن و ماسلین (1998) و پرسشنامة محقق ساخته تفکر استراتژیک  استفاده شده است. برای تجزیه‌و­تحلیل داده‌ها و آزمون فرضیه‌ها از آزمون آماری همبستگی و رگرسیون چندگانه به روش گام به گام استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که بین سبک‌های رهبری و تفکر استراتژیک در سطح سازمانی رابطة مثبت و معناداری وجود دارد و همچنین براساس تحلیل رگرسیون مشخص شد که رهبری تحول‌آفرین بیشترین تأثیر مثبت را بر تفکر استراتژیک دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Leadership Styles and Strategic Thinking in Organizational Level

نویسندگان [English]

  • Emad Golmohammadi 1
  • Parviz Kafcheh 2
  • Heirsh Soltanpanah 3
1 M.Sc. student, Islamic Azad University, Sanandaj Branch
2 Assistant Professor, University of Kurdistan
3 Assistant Professor, Islamic Azad University, Sanandaj Branch
چکیده [English]

     Today, organizations are faced with some problems due to sever changes in technology and environment and these problems are complicated more and more. Solving these problems need a proper leadership style and an ability to interpret unrelated and unscheduled. This ability indeed is strategic thinking in organization. This research aims to investigate the relationship between leadership styles and strategic thinking in organizational level among industrial food and pharmaceutical companies of Ilam’s province. This research’s approach is co relational- descriptive and it was performed by distributing 219 questionnaires among managers and employees of these above mentioned industrial companies. For data collection, Multifactor Leadership standard questionnaire (MLQ), Leader- Member Exchange Leadership questionnaire of Liden and Maslyn (1998) and Researcher-made questionnaire of strategic thinking multiple regression test with step by step method were used. Findings show that there are a positive and significant correlation between leadership styles and strategic thinking in organizational level. Also, according to regression analysis, transformational leadership has the most positive influence on strategic thinking.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Transformational Leadership
  • leader-member exchange
  • Strategic Thinking

 

1. ایرانزاده، سلیمان، صادقی، علی (1387). تعیین رابطه مهارت تفکر استراتژیک و هوش‌های چندگانه در بین مدیران بازرگانی و فروش، علوم مدیریت، سال1، شماره4، صص85-116.

2. ایرانزاده، سلیمان، صباحی، عیسی، عماری، حسین (1387). تفکر استراتژیک، چاپ اول، تبریز، انتشارات فروزش.

3. تسلیمی، محمد سعید، بازرگان، عباس، موسی­خانی، محمد، الوداری، حسن (1390). تدوین الگوی توسعة رهبری تحول­آفرین در دانشگاه­های کشور در راستای تعدیل بیگانگی شغلی، مدیریت دولتی، دوره 3، شماره 8، صص19-38.

4. حسینی سرخوش، سید مهدی (1389). چارچوب مفهومی تأثیر رهبر تحول‌آفرین بر فرهنگ سازمانی، دوماهنامه توسعه انسانی پلیس، سال 7، شماره 30، صص 59-72.

5. حمیدی‌زاده، محمدرضا، معتمدی، نگار (1387). دستیابی به عوامل کلیدی موفقیت تفکر استراتژیک، پنجمین کنفرانس بین­المللی مدیریت استراتژیک، تهران.

6. حسینی، فرشید، رایج، حمزه، استیری، مهرداد، شریفی، سید مهدی، (1389). بررسی ارتباط میان فرهنگ سازمانی و سبک‌های رهبری تحول‌آفرین و مبادله رهبر پیرو، نشریه مدیریت دولتی، دوره 2، شماره 4، صص 55-72.

7. حسینی، سید یعقوب، حاجی حسینی، عفت (1387). بررسی تأثیرگذاری فرهنگ سازمانی بر تفکرراهبردی، پنجمین کنفرانس بین المللی مدیریت استراتژیک، تهران.

8. حسن­پور، اکبر، عباسی، طیبه، نوروزی، مجتبی (1390). بررسی نقش رهبری تحول‌آفرین در توانمند سازی کارکنان، پژوهش‌های مدیریت در ایران، دوره 15 ، شماره 1، صص159-180.

9. رحمانسرشت حسین، کفچه،پرویز (1387). مدل سازمانی برای تفکر راهبردی، پیام مدیریت، شماره 28، صص47-77.

10. رسولی، رضا، شهائی، بهنام (1388). تأثیر رویکرد مبادله رهبر- پیرو بر رضایت شغلی کارکنان شعبه­های تامین اجتماعی تهران، چشم‌انداز مدیریت، شماره33، صص67-84.

11. سید جوادین، سیدرضا، یزدانی، حمیدرضا، رایج، حمزه، (1389). تأثیرگذاری سبک‌های رهبری‌تحول آفرین و مبادله رهبر- پیرو بر رفتار شهروندی سازمانی(مطالعه موردی بانک‌های دولتی استان گلستان)، دانشور رفتار/ مدیریت و پیشرفت، شماره41 ، صص103-120.

12. سید نقوی، میر علی، جعفری فارسانی، جواد (1389). رابطه بین کیفیت ادراک شده در سبک رهبری رهبر عضو و رفتار شهروندی سازمانی، فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی،شماره 56، صص115-126.

13. سید قراعینی، خدیجه، سیدعباس­زاده، میرمحمد  (1387). بررسی رابطه بین سبک­های رهبری مدیران و فرسودگی شغلی دبیران دبیرستان­های ارومیه در سال تحصیلی 85-86، فصلنامه تعلیم و تربیت، شماره 97، صص 109-132.

14. شیرزاد کبریا، بهارک، شعبانی زنگنه، فاطمه (1390). بررسی رابطه بین سبک رهبری مدیران ارشد مناطق آموزشی شهر تهران و روحیه مدیران مدارس راهنمایی دخترانه دولتی، فصلنامه علمی پژوهشی تحقیقات مدیریت آموزشی، سال2، شماره4، صص 105-124.

15. غفاریان، وفا، علی احمدی، علیرضا (1382). تفکر استراتژیک، مجله تدبیر، سال چهاردهم، شماره 137.

16. گل­محمدی، عماد، محمدی، نشاط (1391). تفکر استراتژیک مبنای تحول سازمانی در ایران، اولین کنفرانس بین المللی مدیریت، نوآوری و تولید ملی، قم.

17. لشکربلوکی، مجتبی (1390). فرامین و فنون تفکر استراتژیک، چاپ اول، تهران، انتشارات نص.

18. میرکمالی ،سید محمد، نارنجی ثانی، فاطمه ، اعلامی، فرنوش (1390). بررسی رابطه رهبری تحول با یادگیری سازمانی (مورد مطالعه شرکت سایپا)، پژوهش نامه مدیریت تحول، سال سوم، شماره 6.

19. ناظمی، شمس‌الدین، مرتضوی، سعید، جعفریانی، حسن (1389). ارتباط تفکر استراتژیک و عملکرد، چشم‌انداز مدیریت بازرگانی، شماره2، پیاپی 35.

20. نوین نام، غلام عباس، شکرکن، حسین، مهرابی­زاده هنرمند، مهناز (1380). بررسی رابطه ویژگی‌های شخصیتی و سبک‌های رهبری، مجله علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، دوره3، سال 8، شماره 3و4، صص87-106.

21. نیستانی، محمد رضا، چوپانی، حیدر، غلام­زاده حجت، زارع خلیلی، مجتبی (1390). بررسی رابطه بین رهبری تحول‌آفرین با توانمند سازی کارکنان کویرتایر بیرجند، فصلنامه مدیریت صنعتی دانشگاه آزاد سنندج، سال7، شماره 20، صص49-64 .

22. Acur, N. & Englyst, L. (2006). Assessment of strategy formulation: How to ensure quality in process and outcome. International Journal of Operations and production managemen, 26(1), 69-91.

23. Arayesh, B. & golmohammadi, E. (2011). Strategic thinking, the necessity of present managers of Iran. International Conference on Financial Management and Economics.

24. Atwater, L. & Carmeli, A. (2009). Leader–member exchange, feelings of energy, and involvement in creative work. The LeadershipQuarterly, 20, 264-275.

25. Bass, B.M & Riggio, R. E. (2006). Transformational Leadership, Mahwah, New Jersey, Erlbaum Associates.

26. Barbu to, J. E. & Hayden, R.W. (2011). Testing Relationships between Servant Leadership Dimensions and Leader Member Exchange (LMX). Journal of Leadership Education, 10(2). 22-37.

27. Bonn, I. (2001). Developing strategic thing as a core competency .Management Decision, 39(1). 63-70.

28. Bonn, I. (2005). Improving strategic thinking: a multilevel approach, Leadership & Organization Development Journal, Vol. 26, Iss: 5, 336 – 354.

29. Bushra, F, Usman, A. & Naveed, A. (2011). Effect of Transformational Leadership on Employees’ Job Satisfaction and Organizational Commitment in Banking Sector of Lahore (Pakistan). International Journal of Business and Social Science, 2(18).

30. Burke, S.& Collins, K. (2001). 'Gender differences in leadership styles and management skills'. Women in Management Review, 16(5-6), 244-456.

31. Casey, A.J & Goldman, E .F, (2010). Enhancing the ability to think strategically: A learning model. Management Learning, 41(2), 167–185.

32. Collins, Doris B. Lowe, Janis S. and Arnett & Carson. R. (2000). High- Performance Leadership at the Organization Level. A dvances in Developing Human Resources, 2(18), 19-46.

33. Deluga, R. J. (1994). Supervisor trust building, leader-member exchange and organizational citizenship behavior. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 67,315-326.

34. Dulebohn, J.H, Bommer, W. H, Liden , R , C , Brouer , R. L & Ferris, G. R.(2012). A Meta-Analysis of Antecedents and Consequences of Leader-Member Exchange: Integrating the Past with an Eye toward the Future. Journal of Management, 38(6), 1715-1759.

35. Erdogan, B., Liden, R.C. & Kraimer, M.L. (2006). Justice and leader-member exchange:the moderating role organizational culture  . Academy of Management Journal, 49, (2), 395–406.

36. Green, C.B, Craven, A. E, & Scott, J(2006).  Exploration of the Relationship between LMX and Demographic Variables. Journal of Business & Economics Research, 4(12), 37-50.

37. Graen,G.B &U hl-Bien ,M.(1995).  Development of Leader-member Exchange Theory of Leadership over 25 Years: Applying a Multi-level Multidomain Perspective”.Leadership Quarterly, 47-219.

38. Gumusluoglu, L. & Ilsev, A.(2009). Transformational leadership, creativity, and organizational innovation.  Journal of Business Research, 62, 461-473.

39. Goldman, E, F. (2008). The power of work experiences: characteistics critical to Developing expertise in strategic thinking .human resource development quarterly, 19(3), 217-239.

40. Harris, K; Harris, R. B & Eplion, D. M (2007). Personality Leader-Member Exchanges and Work Outcomes. Indiana. University Soughteast, Indiana: Institute of Behavioral and Applied Management.

41. Higss, M., (2003). How can we make sense of leadership in the 21 st century?.Leadership & Organization Development Journal, 273-284.

42. Ilies, R., Nahrgang, J. D. & Morgeson, F.P. (2007). Leader–Member Exchange and Citizenship Behaviors: A Meta-Analysis. Journal of Applied Psychology, 92(1), 269-277.

43. JELENC, L., (2009). The impact of strategic management schools and strategic thinking on the performance of Croatian entrepreneurial practice. Doctoral Dissertation, university of Ljubljana.

44. Khan,R., Rehman, A. U. & Fatima, A. (2009). Transformational leadership and organizational innovation: Moderated by organizational size. African Journal of Business Management, 3 (11), 678-684.

45. Kurland, H, Peretz, H. & Hertz-Lazarowitz,R, (2010). Leadership style and organizational learning: the mediate effect of school vision. Journal of Educational Administration, 48, Iss: 1, 7 – 30.

46. Kang, D. & Stewart, J. (2006). Leader-member exchange (LMX) theory of leadership and HRD. Leadership & Organization Development Journal, 28(6), 531-551.

47. Lawrence, E., (1999).Strategic Thinking, A Discussion Paper. Otawa: Research Directorate Public Service Commission of Canada.

48. Liedtka, J. M, (1998). Strategic Thinking: Can it be Taught?. Long Range Planning. 31(1),120-129.

49. Liden, R. C. & Maslyn, J. M. (1998). Multidimensionality of Leader-member Exchange: an Empirical Assessment through Scale Development. Journal of Management, 24, 43-73.

50. Madlock, P. E, Martin, M.M, & Ervin, M (2007).  The Impact of Communication Traits on Leader-Member Exchange. Human Communication, 10(4), 541-464.

51. Morrisey, G., (1996). A Guide To strategic Thinking (Building Your Planning Foundation). Hard Cover.

52. Nafie, B.M. , (2006). Investigation of the Relationship Between strategic thinking and innovativeness of the management at the ministry of health in gaza strip. Thesis the Master Degree in Business Administration, the Islamic University – Gaza.

53. Omez, C. R. (2001).The Leader-member Exchange as a Link between Managerial Trust and Employee Empowerment. Group and Organization Management, 53-69.

54. O' Shannassy,T .(1999), Lessons from the Evolution of the Strategy Paradigm, RMIT Business ,School of Management.

55. Pisapia. J, Sun-Keung Pang, N, Hee, T .F ,  Lin, Y . & Morris, J. D. (2009). A Comparison  of  the Use  of  Strategic Thinking  Skills of School  Leaders in Hong Kong, Malaysia, Shanghai, and the United States: Exploratory Study . International Education Studies, 2(2).

56. Tavakoli. I & Lawton .J. (2005). Strategic thinking and knowledge management. Handbook of Business Strategy, Vol. 6, Iss: 1, 155 – 160.

57. Rokhman, W. & Hassan, A. (2012).  Transformational Leadership and Work Outcomes:  Organizational Justice as Mediator.  World Review of Business Research, 2(4), 164 – 171.

58. Singh, k. (2008). Relationship between learning organization and transformational leadership: banking organizations in India. International Journal of Business and Management Science, 1(1), 97-111.

59. Sahgal, P. & Pathak,A. ,(2007).Transformational Leaders: Their Socialization, Self-Concept, and Shaping Experiences.International Journal of Leadership Studies, 2, Issue 3, 263-279.

60. Scandura, T.A. & Pellegrini,E.K. ,(2008). Trust and Leader–Member Exchange A Closer Look at Relational Vulnerability. Journal of Leadership & Organizational Studies, Volume 15 (2), 101-110.

61. Yaghoobi, N.M., Khaksar, M.S., Afrasiabi, F. & Skakhsian,F.(2011).“The Relationship Between Organizational intelligence and strategic Thinking”, Journal of Theoretical and Applied Information Technology. 31(1), 60-73.

62. Yukl, G. (2002). "Leadership in Organizations", 5th Ed, Prentice – Hall, Inc Upper Saddle. River, NJ.

63. Zhao, H., Peng,Z. & Han,Y. ,(2012). Defining the perceptive aspects of leader-member exchange: A grounded investigation in the People’s Republic of China. African Journal of Business Management, Vol. 6(17), 5799-5806.