طراحی چارچوب آینده‌نگاری توسعه منطقه‌ با محوریت تحولات اجتماعی و فرهنگی با رویکرد تلفیقی ماتریس تاثیرات متقاطع و سناریونویسی (مطالعه موردی: استان یزد)

نوع مقاله : مستخرج از پایان نامه

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت صنعتی دانشگاه یزد

2 کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی دانشگاه یزد

3 مسئول پژوهش و فناوری دانشگاه جامع علمی کاربردی یزد

چکیده

تحولات اجتماعی و فرهنگی از اهداف اصلی توسعه منطقه‌ای محسوب می‌گردد. این پژوهش با استفاده از رویکردهای آینده‌پژوهی و همچنین مـدل‌های برنامه‌ریزی که بر اساس سناریو طراحی گردیده است، به بررسی توسعه‌ی اجتماعی و فرهنگی در استان یزد بر پایه سند چشم‌انداز ملی می‌پردازد. در گام اول پژوهش، 33 عامل شناسایی گردید که این عوامل به نوعی بر روند توسعه‌ی اجتماعی و فرهنگی استان یزد اثرگذار بوده‌اند. پس از انجام مصاحبه‌های مختف با خبرگان، اقدام به شناسایی 9 عامل کلیدی از بین 33 عامل بر اساس اسناد بالادستی گردید. در ادامه برای هر یک از عوامل بر اساس سناریوهای مختلف، 18 وضعیت مطلوب و نامطلوب در آینـده‌ی استان مورد شناسایی قرار گرفت. در ادامه با تشکیل ماتریس اثرات متقاطع از طریق نرم‌افزار میک‌مک و همچنین بهره‌گیری از دانش کارشناسان علوم اجتماعی در ارزیابی میزان تأثیرات وقوع هر یک از وضعیت‌ها بر وقوع یا عدم وقوع وضعیت‌های دیگر در استان، با استفاده از قابلیت‌های نرم‌افزار سناریو ویزارد، 6 سناریوی با سازگاری بـسیار بـالا استخراج شد. نتایج پژوهش نشان از شناسایی 3 عامل، عدالت اجتماعی، سرمایه‌ی اجتماعی و کیفیت زندگی به عنوان بازیگران اصلی و مؤثر بر فرایند توسعه‌ی اجتماعی و فرهنگی در استان یزد دارد. همچنین نتایج پژوهش حاکی از آن است که وضعیت فعلی هر یک از عوامل شناسایی شده در پژهش، چندان مناسب نیست. سناریوهای احتمالی شکل گرفته در این پژوهش، امیدها را برای بهبود وضعیت توسعه در استان بالا می‌برد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Designing foresight framework of regional development based on social and cultural developments with hybrid approach cross-impact matrix and Scenario Planning (Case study: Yazd province)

نویسندگان [English]

  • habib zare ahmadabadi 1
  • mohsen reza Akhundzadeh 2
  • ali saffari darberazi 3
2 Master of Industrial Management, Yazd University
3 Head of Research and Technology, Yazd University of Applied Sciences and technology
چکیده [English]

Social and cultural developments are one of the main goals of regional development. This research uses social research approaches as well as planning models that are designed based on the scenario, to study social and cultural development in Yazd province based on the national vision document. In the first step of the research, 33 factors were identified that these factors have somehow affected the process of social and cultural development in Yazd province. After conducting various interviews with experts, 9 key factors were identified from 33 factors based on upstream documents. Then, for each of the factors based on different scenarios, 18 favorable and unfavorable situations in the future of the province were identified. Then, by forming a matrix of cross-effects through MicMac software and also using the knowledge of social science experts in assessing the effects of the occurrence of each situation on the occurrence or non-occurrence of other situations in the province, using the capabilities of Scenario Wizard software. 6 scenarios with very high compatibility were extracted. The results show the identification of three factors, social justice, social capital and quality of life as the main and effective actors in the process of social and cultural development in Yazd province. The results also indicate that the current status of each of the factors identified in the study is not very appropriate. The possible scenarios formed in this study raise hopes for improving the development situation in the province.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Foresight
  • Social and Cultural development
  • Scenario Planning
  • Cross-impact matrix