سناریوهای آینده مشارکت عمومی در خط‌مشی‌گذاری ایران

نوع مقاله : مستخرج از رساله

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت دولتی دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی دانشگاه علامه طباطبائی

3 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

مشارکت مردم در تصمیمات‌ سیاسی تاریخچه‌ای طولانی دارد. مشارکت عمومی در معرض فرآیندهای توسعه‌ای بسیاری قرار داشته و به شکلی ویژه در سال‌های اخیر از اهمیت بالایی برخوردار شده است. در ایران نیز این موضوع به‌تازگی مورد توجه خط‌مشی‌گذاران قرار گرفته است. ازاین‌رو، هدف این پژوهش بررسی سناریوهای آینده‌ی مشارکت عمومی در خط‌مشی‌گذاری است. روش اصلی این پژوهش برنامه‌ریزی سناریو است و برای رسیدن به سناریوهای نهایی نقشه راه چهار مرحله‌ای تنظیم شد که هر مرحله شامل گام‌هایی است. تحلیل تم، تحلیل اثرات متقابل و تحلیل عدم قطعیت، روش‌های تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها هستند. جامعه آماری تحقیق شامل یک تیم چندهسته‌ای از خبرگان حوزه‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، تکنولوژیکی، زیست‌محیطی و حقوقی است. مبنای انتخاب خبرگان پژوهش، شناخته شده بودن در حوزه خود و همچنین آشنایی با مفاهیم آینده‌پژوهی بوده است. روش نمونه‌گیری در این پژوهش هدفمند است. نتایج پژوهش نشان داد آینده‌ی مشارکت عمومی در خط‌مشی‌گذاری از پیش معین نیست و به‌شدت متأثر از دو عدم قطعیت است؛ از یک سو نوع حکومت می‌تواند بر وضعیت مشارکت عمومی در خط‌مشی‌گذاری تأثیر بگذارد و از سوی دیگر فرهنگ ملی در این عرصه به دلایل مختلف می‌تواند مشارکتی یا اقتدارطلبی باشد. بدین ترتیب وضعیت مشارکت عمومی در خط‌مشی‌گذاری متفاوت خواهد بود. در همین رابطه چهار سناریوی دموکراسی تفاهمی، دموکراسی اکثریتی، اقتدارگرایی انتخاباتی و سیستم بسته مورد بررسی قرار گرفت که تنها در دو سناریوی دموکراسی تفاهمی و اکثریتی امکان مشارکت وجود دارد. بااین‌حال، مشارکت قوی تنها در سناریوی دموکراسی تفاهمی می‌تواند تحقق یابد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Future Scenarios of Public Participation in Policy Making in Iran

نویسندگان [English]

  • Vajhollah Ghorbanizadeh 1
  • Rasoul Motazedian 2
  • Davoud Hosseinpour 1
  • AbbasAli Rahbar 3
1 Associate Prof. of Public Administration, Allameh Tabataba’i University
2 PhD student in Public Administration, Allameh Tabataba’i University
3 Associate Prof. of Political Science, Allameh Tabataba’i University
چکیده [English]

People's participation in political decisions has a long history. Public participation has been exposed to many development processes and has become particularly important in recent years. In Iran, also, this issue has recently come to the attention of policymakers. Hence, the purpose of this study is to investigate future scenarios of public participation in policy making in Iran. To achieve the final scenarios, a four-stage roadmap was set. Each stage contains some steps. Thematic analysis, cross-impact analysis, and uncertainty analysis are the main methods of data analysis. The statistical population of the research includes a multi-core team of experts in the fields of politics, economics, society, technology, environment, and law. The basis for selecting research experts was to be known in their field and also to be familiar with the concepts of futures research. The results showed that the future of public participation in policy making in Iran is not predetermined and is strongly affected by two uncertainties. On the one hand, the type of government can affect the status of public participation in policy-making, and on the other hand, national culture in this area for various reasons can be participatory or authoritarian, and thus the status of public participation in policy-making will be different. In this regard, four scenarios of consensus democracy, majority democracy, electoral authoritarianism, and closed system were examined. The possibility of participation only exists in two scenarios of consensus democracy and majority democracy. However, strong participation can be realized only in the scenario of consensus democracy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "policymaking"
  • "public"
  • "participation"
  • "Scenario"
  • "Planning"