انجمن مدیریت راهبردی ایران فصلنامه مطالعات مدیریت راهبردی 2228-6853 17 66 2026 06 22 Export performance in turbulent conditions: the intersection of strategic learning and dynamic export capabilities عملکرد صادراتی در شرایط آشفتگی: تقاطع یادگیری استراتژیک و قابلیت‌های پویای صادراتی 155 174 242708 10.22034/smsj.2025.537790.2180 FA علیرضا عباسی گرجی استادیار، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران 0009-0004-2505-351X محسن اکبری استاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت، ایران 0000-0003-1884-6656 فاطمه ربانی محمدیه فارغ التحصیل کارشناسی‌ارشد، دانشکده اقتصاد و مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران 0009-0004-1958-324X Journal Article 2025 07 29 Introduction: In the contemporary global economy, the exponential growth of international trade has redefined the strategic orientation of firms, especially in emerging markets like Iran. Despite their significant production potential, many such countries have failed to achieve competitive export performance. Exporting, a pivotal driver of economic development and organizational sustainability, serves as a strategic route for firms that have reached saturation in domestic markets. It offers a low-risk, flexible mechanism for market expansion without requiring significant foreign investment. This study roots its foundation in the dynamic capabilities view (DCV) and resource-based view (RBV), recognizing that sustained export performance hinges on firms’ ability to adapt, learn, and innovate under uncertainty. In highly turbulent international markets, strategic learning (SL) and dynamic export capabilities (DEC) emerge as two intertwined constructs that enable firms to realign resources, identify novel opportunities, and navigate disruptions effectively. While previous studies have acknowledged the role of tangible assets, the contemporary research focus shifts toward intangible strategic resources, particularly organizational learning capabilities, as foundational elements of sustainable competitive advantage. This paper investigates the direct and moderating impacts of strategic learning and dynamic export capabilities on export performance (EP) in the context of environmental change (EC). Specifically, it explores whether firms that embed learning into their strategic culture, supported by adaptive capabilities, can better cope with the volatility of global markets and thus enhance their export outcomes. Methodology: Adopting a positivist paradigm, this applied, quantitative, and cross-sectional research utilizes a descriptive-correlational design. The target population includes firms located in the industrial estates of Eastern Mazandaran (Sari, Neka, Behshahr, and Galugah), which engage in international trade via the Amirabad Special Economic Zone. A sample of 129 firms was determined using GPower software, with a confidence level of 95% and an effect size of 0.15. Ultimately, 136 valid questionnaires were analyzed after data collection from a cluster-random sample across the four industrial hubs. The study employed a structured questionnaire consisting of 41 items, distributed across five-point Likert scales. Key constructs include Strategic Learning (12 items), Dynamic Export Capabilities (12 items), Environmental Change (12 items) and Export Performance (5 items). Data were analyzed using SPSS 25 for descriptive statistics and PLS-SEM (Partial Least Squares Structural Equation Modeling) for inferential analysis. PLS was selected for its suitability in handling complex second-order models and non-normal data distributions. Reliability and validity were assessed using Cronbach’s alpha, composite reliability (CR), average variance extracted (AVE), and Fornell-Larcker criteria. Structural model evaluation involved t-values, R² coefficients, Q² cross-validity indices, interaction effects, and global model fit (GOF). Results and Discussion: The findings provide compelling empirical support for the hypothesized relationships among SL, DEC, EC, and EP: 1. Direct Effects: Strategic learning positively and significantly influences export performance. Firms with embedded learning structures can adapt swiftly to market disruptions, formulate better strategies, and leverage knowledge-based insights to address customer needs. This aligns with Brooks and Heath (2024) and Azimi et al. (2023), who suggest learning-centered organizations exhibit superior innovation and performance resilience. 2. Mediating Role of Dynamic Export Capabilities: DEC mediates the relationship between SL and EP, underscoring that knowledge alone is insufficient without the ability to reconfigure resources. Firms employing DEC engage in continuous adaptation such as product customization, agile supply chain reconfiguration, and localized market strategy formulation. 3. Moderating Role of Environmental Change: EC significantly moderates the effect of SL and DEC on EP. In highly volatile environments, the interaction between learning and adaptive capabilities becomes more critical. Rather than being hindered by turbulence, firms that excel in both SL and DEC use environmental uncertainty as a catalyst for strategic renewal. This finding builds on and extends the work of Wilden & Gudergan (2015), suggesting that disruption can serve as a springboard for innovation. 4. Integrated Framework: The integration of RBV, dynamic capability theory, and evolutionary theory presents a holistic model explaining export success. Unlike traditional RBV frameworks that emphasize internal assets, this research shows that external turbulence, when met with internal learning and agility, fosters export growth. Overall, the study offers novel contributions by emphasizing the synergistic effect of SL and DEC under environmental dynamism, challenging the notion that uncertainty is purely a risk factor. Instead, it frames environmental changes as opportunities for strategic differentiation and learning-driven innovation. Conclusion: This study underscores the strategic imperative of organizational learning and agility in navigating export challenges. It finds that: · Firms with robust strategic learning mechanisms achieve superior export outcomes. · dynamic Export capabilities enable firms to realign operations and strategies rapidly. · Environmental turbulence, when met with learning and adaptive capacity, catalyzes innovation and growth rather than impeding progress. From a theoretical perspective, this research enriches the literature by synthesizing perspectives from RBV, DCV, and evolutionary theory, and showcasing how dynamic learning structures contribute to export competitiveness. It challenges static models and offers a dynamic-interactive framework suitable for volatile markets. From a managerial perspective, the implications are profound. Firms should institutionalize strategic learning practices (cross-functional knowledge-sharing platforms, scenario-based planning workshops), develop adaptive infrastructures (real-time market intelligence systems), and treat uncertainty as a learning opportunity rather than a threat. Policymakers should support firms through targeted training programs and incentives that build both cognitive and operational flexibility. In conclusion, in the age of global volatility, strategic learning and dynamic export capabilities act as dual engines propelling firms toward sustained international success. Firms that embrace these paradigms not only survive but thrive amid turbulence, turning disorder into opportunity. در مواجهه با پویایی‌های بازارهای بین‌المللی و محیط‌های تجاری پرتلاطم، پژوهش حاضر به بررسی نقش یادگیری استراتژیک (SL) و قابلیت‌های پویای صادراتی (DEC) در بهبود عملکرد صادراتی بنگاه‌ها (EP) می‌پردازد. این مطالعه با تکیه بر تلفیق نظریه‌های منبع‌محور، تکاملی و قابلیت‌های پویا، مدل مفهومی جامعی را پیشنهاد می‌دهد که در آن، تغییرات محیطی (EC) به‌عنوان تعدیل‌گر روابط فوق لحاظ شده است. پژوهش به‌روش کمی، با رویکرد همبستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری (PLS-SEM) انجام شده و داده‌ها از 136 بنگاه صادراتی فعال در شرق مازندران گردآوری شد. نتایج حاکی از آن است که یادگیری استراتژیک تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد صادراتی دارد و این رابطه از طریق میانجی‌گری قابلیت‌های پویای صادراتی تقویت می‌شود. همچنین، تغییرات محیطی نه‌تنها مانعی برای رشد نیست، بلکه در تعامل با یادگیری و چابکی سازمانی، به‌م در مواجهه با پویایی‌های بازارهای بین‌المللی، پژوهش حاضر به بررسی نقش یادگیری استراتژیک و قابلیت‌های پویای صادراتی در بهبود عملکرد صادراتی بنگاه‌ها می‌پردازد. این مطالعه با تکیه بر تلفیق نظریه‌های منبع‌محور، تکاملی و قابلیت‌های پویا، مدل مفهومی این حوزه را مورد واکاوی قرار می‌دهد که در آن، تغییرات محیطی تعدیل‌گر روابط لحاظ شده است. پژوهش به‌روش کمّی، با رویکرد همبستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شده و داده‌ها از 136 بنگاه صادراتی فعال در شرق مازندران که به روش احتمالی خوشه‌ای نمونه‌گیری شده‌اند، گردآوری شد. نتایج حاکی از آن است که یادگیری استراتژیک تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد صادراتی دارد. همچنین نقش تعدیلگری تغییرات محیطی در ارتباط بین یادگیری استراتژیک و قابلیت‌های پویایی صادراتی بر عملکرد صادراتی تأیید شد. یافته‌ها نشان می‌دهند که موفقیت صادراتی در شرایط آشفتگی، نیازمند سازوکارهایی فراتر از منابع سنتی است و تأکید بر یادگیری سازمانی و چابکی استراتژیک می‌تواند رویکردی نوین برای شرکت‌های فعال در بازارهای جهانی ارائه دهد. این پژوهش از منظر نظری، چارچوبی توسعه‌یافته برای فهم پویایی‌های صادرات و از منظر عملی، ابزارهایی کاربردی برای سیاست‌گذاری و تصمیم‌سازی مدیران ارائه می‌کند.ثابه یک کاتالیزور برای نوآوری و مزیت رقابتی عمل می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهند که موفقیت صادراتی در شرایط آشفتگی، نیازمند سازوکارهایی فراتر از منابع سنتی است و تأکید بر یادگیری سازمانی و چابکی استراتژیک می‌تواند رویکردی نوین برای شرکت‌های فعال در بازارهای جهانی ارائه دهد. این پژوهش از منظر نظری، چارچوبی توسعه‌یافته برای فهم پویایی‌های صادرات و از منظر عملی، ابزارهایی کاربردی برای سیاست‌گذاری و تصمیم‌سازی مدیران ارائه می‌کند.

https://www.smsjournal.ir/article_242708_1fdbc9cf06981a5d5b98e7d9decbaccb.pdf